حمله به لیدی

ثا بت شد که سازمان نظامی و سیاسی نیرومند کوروش کلید موفقیت او برای شروع توسعه روشمند امپراتوری ای است که از مادها به او رسیده بود .شکست ماد نه تنها سرزمین های خارجی پهناوری را تحت تسلط کوروش قرار داد بلکه آغازی برای توازن ظریف قدرت در خاور نزدیک بود . سه قدرت بزرگ دیگر منطقه ـمصر و بابل و لیدی کوروش را پادشاهی نو خاسته ای می دانستند که امنیت آن ها را مورد تهدید قرار داده است با حمله گستاخانه کوروش به لیدی در سال ۵۴۶ق.م ثابت شد که ارزیابی انها درست بوده است . کوروش مصمم بود نشان دهد که از کیاکسار که با اعتقادی خرافی به اسانی دست از سر لیدی بر داشت فاتح بزرگ تری است . کوروش پادشاه بزرگ ایران زمین کم تر از پادشاه پیشین ماد به فال و شگون اعتقاد داشت و از خورشید گرفتگی برای غلبه بر جهان بیمی نداشت .

شوخی سرنوشت اینکه اعتقاد به تفال نقش مهمی در جریان لشکر کشی کوروش به لیدی ایفا کرد .

این بار کرزوس پادشاه جدید لیدی و پسر آلیاتس اجازه داد که خرافات سر نوشت او را تعیین کند . کرزوس یونانیان را که بعضی از آن ها ـایونیان ـدر شمار اتباع او بودند بسیار می ستودند وبه اداب و آیین ایشان اعتقادی نداشتند . یکی از عادات یونانیان مشورت با هاتف مشهور معبد دلفی شهری درمنطقه یونان اصلی بود . آن ها در موقعه خطر با این هاتف مشورت می کردند . هاتف این معبد کاهنی بود که همگان اعتقاد داشتند که با خدایان در ارتباط است . بنا بر این کرزوس طبق سنت دیرینه پیامی نزد هاتف فرستاد و از او خواست بگوید آیا سلاح است که با کوروش وارد جنگ شوم ... هاتف در پاسخ پیام گفت که اگر شما از رود قزل ایرماق (هالیس) بگزرید و به کوروش حمله ور شوید امپراتوری بزرگی از بین خواهد رفت .. کرزوس با اطمینان کامل از رود هالیس گذشت و به ارتش کوروش حمله کرد اما فهمید که توان مقابله با کوروش را ندارد پس بنا بر این به شهر سارد که در ۸۰کیلومتری ساحل دریای اژه قرار داشت عقب نشینی کرد .

کورو ش بر خلاف انتظار کرزوس آنها را تعقیب کرد و باز دو ارتش رو یا روی هم قرار گرفتند .

این بار چنان که هرودوت نوشته است :

در برابر شهر سارد دشت خشک و بی اب و درختی قرار داشت ...چون لیدیایی ها در آن دشت پهناور لشگر آراسته بودند کوروش به سبب نگرانی سواره نظام ایشان درصدد بر امد تا طبق پیشنهاد هارپاگ مادی اقدام کند . پس همه شتر های که بار و ازوقه بر روی انها بود خالی کرد و نفراتی بر روی انها سوار کرد و به سوی جبهه روانه کرد و ضمنافرمان داد که نخستین حمله به پیشتازان سپاه کرزوس اغاز شود سپس پیادگان وبعد سواران شاهی از دنبال پیشروی کنند ... سبب رو به رو کردن شتر با سپاه دشمن بر انگیختن ترس غریزی اسب از شتر است . هیچ اسبی طاقت استشمام بوی شتر را ندارد ... این نیرنگ به خوبی موثر افتاد چون به محض آغاز نبرد تا چشم اسب ها به شتر ها افتاد پا به فرار گذاشتند از این رو یگانه مایه اطمینان خاطر کرزوس از بین رفت ولی لیدیایی ها رشادت نموده و در قبال این وضع و حال چالاک از زین های خود پایین پریده با ایرانیان گلاویز شدندتلفات هر دو ارتش سنگین بود اما سر انجام لیدیایی ها مغلوب و به داخل اکروپولیس پناهنده شدند و ایرانیان ایشان را محاصره کردند .

د رواقع کوروش با استفاده از تاکتیک های محاصره که تکنیک نظامی دیگری بود که از آشوریان به ارث رسیده بود سارد را تخسیر کرد و شروع کرد به تبدیل لیدی به یک ساتراپی جدید ایران :کرزوس پیشگوی هاتف معبد دلفی را باور کرد ه و شکست خورده بود اما همان گونه که هرودوت متذکر می شود او به سختی می توانست هاتف را به خاطر شور بختی خود سرزنش کند چون :

خداوند گفته بود که اگر او به ایرانیان حمله کند امپراتوری نیرومندی واژگون خواهد شد .فرد خردمند پس از دریافت این گونه پاسخ باید دوباره بپرسد منظور کدام امپراتوری است

امپراتوری خود من یا کوروش ؟اما او آنچه را که شنیده بود به سود خود تعبیر کرد و دوباره به پرستش نپرداخت از این رو باید این شکست رو میوه اشتباه خود می دانست .